Interview Damien van der Bijl

Tien jaar Kennisalliantie. Tijd voor een vraaggesprek met Damien van der Bijl.

In 2013 bestaat stichting Kennisalliantie tien jaar, opgericht om de kenniseconomie in Zuid-Holland te bevorderen door ‘vier O’s’ samen te brengen: ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid. Kennisalliantie gaat binnenkort op in InnovationQuarter. Een goed moment om te spreken met Damien van der Bijl, Operationeel Manager. Damien is één van de langstzittenden bij de Kennisalliantie, heeft de afgelopen jaren een belangrijke rol gespeeld in de organisatie en is straks wellicht uw aanspreekpunt bij InnovationQuarter. Hoe kijkt hij terug op de Kennisalliantie en wat wordt zijn nieuwe rol?

Hoe lang bent u verbonden aan de Kennisalliantie?

“Sinds 2005 ben ik betrokken bij de Kennisalliantie. In eerste instantie om als gedetacheerde uitvoering te geven aan een internationaal netwerk van innovatieve regio’s. In 2007 stapte ik definitief over. Ik werd aangesteld als Adviseur Beleid en Strategie en hield me onder meer bezig met het opstellen van jaarplannen en begrotingen.

Bij twee grote EFRO-programma’s (Europees fonds voor regionale ontwikkeling) heb ik aan de wieg gestaan: Kennisbruggen en Kennisnetwerken. Daar hebben we ruim 45 miljoen vervolginvesteringen mee gerealiseerd. Dat betekent dat voor iedere euro die in het EFRO-project is gegaan, tien euro is geïnvesteerd in innovatieprojecten. Daar ben ik trots op.

In die periode zijn we gegroeid van vijf mensen, op de zolderkamer in Het Meisjeshuis, naar tweeëntwintig mensen in 2011. Tot dat jaar zette de overheid veel in op subsidies voor innovatieprojecten en wij hebben daar veel projecten in ondersteund.  Vanaf 2011 veranderde dat, mede onder invloed van de crisis, maar ook door wijzigingen in beleid. Wij zagen in dat hierdoor ook het businessmodel van de Kennisalliantie aangepast moest worden en hebben de strategie herijkt.”

Hoe is de nieuwe strategie voor de Kennisalliantie tot stand gekomen?

“De omslag vond plaats in 2011, het jaar waarin ik werd benoemd tot Operationeel Manager. Ik werd verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. Om te beginnen hebben we iedereen in de organisatie gevraagd: wat vind je goed gaan, wat kan beter en slimmer? Welke elementen moeten we meenemen in de nieuwe strategie, welke kunnen we loslaten? Er kwam al snel een gedeeld beeld naar voren. Onze mensen wilden vooruit. Het team is idealistisch en sterk verbonden aan de missie om Zuid-Holland concurrerender te maken.

Een belangrijke verandering vond plaats in het verdienmodel. Naast boekjaarsubsidies zijn we steeds meer onze inkomsten gaan genereren met projectmatige bijdragen. Op basis van de bevindingen hebben we een ‘strategy map’ opgesteld zodat voor iedereen duidelijk werd: waar werken we naartoe en wat is mijn bijdrage daaraan?

Dit proces viel voor mij samen met de MBA-opleiding die ik destijds volgde. Ik heb daardoor mijn opleiding optimaal kunnen inzetten voor de organisatie en vice versa.”

Hoe belangrijk zijn de medewerkers geweest in dat proces?

“De medewerkers waren daarin onmisbaar. De nieuwe strategie was echt het resultaat van teamwork en ik ben zeer blij met de input die iedereen heeft geleverd.

Zo’n verandering vraagt natuurlijk wat van mensen.  Waar we voorheen een gratis dienst konden aanbieden, moesten nu gesprekken over geld gevoerd gaan worden. Dat vereist andere vaardigheden en competenties van de medewerkers, waar we flink in hebben geïnvesteerd. We hebben ook goed gekeken naar de samenstelling van het team. We hebben expliciet gezocht naar mensen uit het bedrijfsleven, uit de consultancyhoek, die bekend waren met projectmatig werken. Daarmee hebben we het juiste bloed binnengehaald.

Het helpen ontwikkelen van de mensen is één van mijn belangrijkste taken. Het is mooi om te zien dat bijna iedereen zijn plekje in InnovationQuarter heeft gevonden. Op de afdeling die ze leuk vinden en waar ze door kunnen werken aan goedlopende projecten. Tegelijkertijd ligt de ambitie van InnovationQuarter heel hoog. Door de samenwerking  met collega’s van andere afdelingen, de aanpalende clusterorganisaties en het excellente netwerk van kennis en ondernemerschapgaan we nog meer impact genereren in Zuid-Holland. De medewerkers zullen zich moeten blijven ontwikkelen om dat waar te maken.”

Wat is er veranderd sinds de strategieherijking?

“Voor die tijd hadden we een loketfunctie, waar de ondernemer zich kon melden met een idee. Sindsdien zijn we een proactieve partij die inspeelt op kansen voor innovatie en samenwerking. We organiseren programma’s om de structuur van een cluster te versterken. We denken mee met de ondernemer of onderzoeker om een idee op weg naar de markt te helpen. We zijn vooral zelf meer ondernemend geworden. Dat alles past gewoon bij de veranderingen die sinds het begin van de crisis hebben plaatsgevonden.

We hebben sinds 2011 een structuur neergezet waarbinnen we scherpe afwegingen maken: in welke projecten steken we energie en waar stoppen we mee. De grip op de resultaten is hierdoor verbeterd. Dat heeft geresulteerd in een zeer goed 2012, waarin alle doelstellingen zijn bereikt. Zo hebben we een aantal mooie nieuwe projecten en programma’s opgezet waarmee we ondernemers helpen hun slagkracht te vergroten. Ik ben trots dat we die slag hebben kunnen maken.”

Hoe heeft u Kennisalliantie voorgesorteerd op InnovationQuarter?

“De mensen stonden in dit proces voorop: zij zijn het echte kapitaal van de organisatie. Een transitieproces brengt voor de medewerkers ook veel onzekerheid met zich mee en tegelijkertijd moeten de projecten doorlopen. We hebben het afgelopen jaar daarom veel geïnvesteerd in de mensen. Soms door opleidingen, soms door coaching. Denken vanuit je eigen kracht maakt je weerbaarder in dit soort processen. De vraag voor iedereen was: waar wil je zelf over tien jaar staan en hoe past de regionale ontwikkelingsmaatschappij in dat plaatje? Goede aansluiting tussen individuele ambities en organisatiedoelen is een voorwaarde voor werken met passie.

Ook in de projecten hebben we waar mogelijk voorgesorteerd op de transitie. Door te kijken naar thema’s die prioriteit krijgen in de InnovationQuarter, maar ook naar de werkwijze zoals die wordt voorzien.”

Neemt InnovationQuarter projecten over van de Kennisalliantie?

“De meeste projecten van de Kennisalliantie worden overgenomen door InnovationQuarter. Bij ondernemers is echt vraag naar die activiteiten. Dat gaat bijvoorbeeld om het Valorisatieprogramma Deltatechnologie en om Maritime Delta. Maar ook om cross-over innovatieprojecten, bijvoorbeeld tussen medische en ict-bedrijven. Dat gaat allemaal door. Het mooie van Innovation Quarter is dat we op die onderwerpen straks nog meer slagkracht hebben en integraal aan het werk kunnen. Zoveel impact had de Kennisalliantie niet alleen kunnen bereiken.”

Wat betekent de komst van InnovationQuarter?

Het belang van InnovationQuarter moet niet worden onderschat.  Zuid-Holland heeft alle ingrediënten in huis om één van de innovatieve topregio’s in de wereld te zijn: excellente kennisinstellingen, sterke sectoren en bedrijven, goede bereikbaarheid en verbindingen en goed opgeleide mensen. Om hierop te kapitaliseren moeten de krachten worden gebundeld, zowel op beleidsniveau als op uitvoeringsniveau.

InnovationQuarter is precies daarom opgericht door vele partijen in de regio. De bestuurders van deze organisaties verdienen hiervoor een dikke pluim, want zij hebben allemaal over hun eigen schaduw heen moeten stappen. Tot nu toe was dat in Zuid-Holland vaak lastig.

InnovationQuarter zorgt ervoor dat we nu één merk krijgen; een herkenbaar beeld van de regio, met een krachtig uitvoeringsapparaat om het verschil te maken. Het voorbeeld van de ROMs in andere delen van het land laat zien dat het ook een zaak is van de lange adem, maar ik geloof er heilig in dat we de belofte waar kunnen maken.

Wat wordt uw nieuwe functie?

“Per 1 januari 2014 maak ik de overstap van de Kennisalliantie naar InnovationQuarter waar ik word aangesteld als Investment Manager op de afdeling Participatie en Financiering.

Ik ga helpen de toegang tot kapitaal voor innovatieve start-ups en snelgroeiende bedrijven te verbeteren. Daarvoor hebben we als team de beschikking over een eigen investeringsfonds, maar we zullen er ook zeker alles aan doen om private investeerders te mobiliseren.

Investment Manager is een brede functie die veel verschillende competenties vereist. Je moet cijfermatig sterk zijn, maar ook heel sterk mensgericht:netwerken, onderhandelen, beïnvloeden, beoordelen en coachen. Je moet een business case goed kunnen doorgronden op strategie, maar ook gevoel hebben voor de technologie. Die breedte maakt het werk voor mij zo interessant.

We zoeken overigens nog nieuwe collega’s voor deze functie, dus ik roep geïnteresseerden graag op om naar de vacaturewebsite te gaan.”

Welke expertise kunnen de ondernemers en investeerders van u verwachten?

“Mijn sterktes liggen bij het maken van de strategische analyse, het doordenken van het businessplan en het prikkelen van de ondernemer. In gesprekken met startende ondernemers help ik ze vaak om de complexe vragen te vertalen naar concrete acties. Soms moet je een ondernemer ook uit zijn comfort-zone halen. En als ik dan merk dat een ondernemer daar wel verder mee komt, krijg ik daar veel voldoening van.

Ik werk graag samen in projecten en dat sluit aan bij onze basiswaarden. Als investeerder zullen we bij voorkeur samen met private investeerders optrekken. Het netwerk van investeerders wordt voor ons dus heel belangrijk. Niet alleen voor het maken van deals, maar ook om ondernemers naar de juiste investeerder door te kunnen verwijzen.”

Hoe ziet u uw toekomst bij Innovation Quarter?

“Tot het eind van het jaar zal ik lopende projecten bij de Kennisalliantie afronden. Tegelijkertijd ga ik meehelpen met het opbouwen van de afdeling Participaties en Financiering  van Innovation Quarter. We gaan van nul af aan een participatiebedrijf neerzetten en daar komt veel bij kijken. Van die uitdaging krijg ik veel energie.

Hoewel we pas later in 2014 de eerste deals verwachten, doe ik hierbij graag een oproep aan ondernemers en investeerders voor een kennismaking. Hoe groter ons netwerk, hoe meer ondernemers wij kunnen helpen aan een vliegende start of snelle groei. Bel of mail me gerust: 088 – 4747255 (vanaf 6 januari), damien.vanderbijl@innovationquarter.nl.”